Przed wyjazdem z domu pojawia się proste pytanie: czy wyłączać bojler na wyjazd, czy zostawić go włączonego? W przypadku elektrycznego podgrzewacza pojemnościowego najczęściej opłaca się odłączyć go na dłuższą nieobecność, ale znaczenie ma długość wyjazdu, rodzaj urządzenia i sposób ponownego uruchomienia.
Najważniejsza decyzja zależy od długości wyjazdu i rodzaju podgrzewacza
- Na kilka godzin wyłączanie bojlera zwykle nie daje odczuwalnych oszczędności.
- Na 2-3 dni można odłączyć urządzenie, szczególnie gdy ma duży zbiornik i wysokie straty postojowe.
- Na tydzień lub dłużej wyłączenie zasilania zazwyczaj ma sens ekonomiczny i ogranicza ryzyko awarii elektrycznej.
- Po powrocie trzeba najpierw napełnić zbiornik wodą, a dopiero później włączyć grzałkę.
- Przed ponownym użyciem warto podgrzać wodę do około 60°C i przepłukać instalację.
Kiedy wyłączenie bojlera naprawdę ma sens
Jeżeli korzystam z elektrycznego bojlera pojemnościowego, patrzę przede wszystkim na czas nieobecności. Urządzenie nie zużywa prądu wyłącznie podczas poboru wody. Grzałka włącza się także po to, aby uzupełnić straty ciepła przez izolację zbiornika.
Podczas krótkiego wyjścia, na przykład do pracy albo na jedną noc, oszczędność będzie niewielka. Zbiornik i tak trzeba później ponownie ogrzać, a częste przełączanie urządzenia nie daje zwykle korzyści, które uzasadniałyby dodatkowe czynności.
| Długość nieobecności | Najrozsądniejsze rozwiązanie | Dlaczego |
|---|---|---|
| Do 24 godzin | Zostawić bojler włączony | Oszczędność będzie mała, a komfort po powrocie większy. |
| 2-3 dni | Wyłączyć lub użyć trybu urlopowego | Można ograniczyć straty postojowe, szczególnie przy dużym zbiorniku. |
| 4-14 dni | Wyłączyć zasilanie | Przez wiele dni urządzenie niepotrzebnie podtrzymywałoby temperaturę. |
| Ponad 2 tygodnie | Wyłączyć i zabezpieczyć instalację | Poza oszczędnością ważne stają się awarie, przecieki i stagnacja wody. |
Moja praktyczna zasada jest prosta: przy wyjeździe weekendowym decyzja zależy od modelu, ale przy tygodniowym urlopie wyłączenie bojlera jest zwykle uzasadnione. Nie oznacza to jednak, że trzeba od razu opróżniać zbiornik. W typowym, ogrzewanym mieszkaniu można pozostawić go pełnego i odłączyć samo zasilanie.
Jakie oszczędności daje odłączenie podgrzewacza
Najczęściej przecenia się oszczędność wynikającą z wyłączenia bojlera. Nie odzyskamy całej energii potrzebnej do ogrzania wody, ponieważ po powrocie i tak trzeba ją podgrzać. Zyskujemy głównie na tym, że przez czas wyjazdu nie są pokrywane straty postojowe.
Ich wielkość zależy od pojemności zbiornika, jakości izolacji, temperatury wody i temperatury w pomieszczeniu. Informację o stratach można znaleźć na etykiecie energetycznej lub w instrukcji. Starszy bojler może tracić wyraźnie więcej ciepła niż nowoczesny model z dobrze izolowanym płaszczem.
Prosty sposób na obliczenie kosztu ogrzania wody
Do orientacyjnych obliczeń można użyć wzoru 0,001163 × pojemność zbiornika w litrach × różnica temperatur. Przykładowo podgrzanie 80 litrów wody z 15°C do 55°C wymaga teoretycznie około 3,7 kWh energii. Rzeczywiste zużycie będzie nieco wyższe, bo dochodzą straty zbiornika i instalacji.
Po powrocie taki bojler z grzałką o mocy 2 kW może potrzebować około 2-3 godzin, aby ponownie przygotować pełny zasób ciepłej wody. Z tego powodu nie warto włączać go dopiero w chwili wejścia pod prysznic. Jeśli zależy mi na szybkim powrocie do normalnego użytkowania, uruchamiam go wcześniej, ale dopiero po upewnieniu się, że zbiornik jest pełny.
Jak bezpiecznie wyłączyć bojler przed wyjazdem
Samo naciśnięcie przycisku może wystarczyć w nowym urządzeniu, ale przy dłuższej nieobecności robię krótką kontrolę całej instalacji. Chodzi nie tylko o rachunek za prąd, lecz także o ograniczenie skutków ewentualnego przecieku.
- Wyłącz grzałkę przyciskiem urządzenia albo dedykowanym wyłącznikiem.
- Jeżeli instrukcja tego wymaga, odłącz bojler od zasilania na osobnym obwodzie.
- Sprawdź okolice zaworu bezpieczeństwa, przyłączy i dolnej części zbiornika.
- Przy dłuższym wyjeździe rozważ zamknięcie głównego zaworu wody, o ile nie zasila on instalacji, która musi działać podczas nieobecności.
- Nie opróżniaj zbiornika bez potrzeby. Zrób to tylko wtedy, gdy zaleca to producent, istnieje ryzyko zamarznięcia albo planujesz serwis.
Najczęstszy błąd polega na wyłączeniu prądu przy jednoczesnym zamknięciu dopływu wody i późniejszym zapomnieniu o kolejności działań. Przed ponownym włączeniem grzałki zbiornik musi być całkowicie napełniony, ponieważ uruchomienie suchej grzałki może doprowadzić do jej uszkodzenia.
Przeczytaj również: Jak połączyć piec gazowy z węglowym? Bezpieczne schematy
Co z bojlerem podczas zimowego wyjazdu
Jeśli urządzenie znajduje się w ogrzewanym domu lub mieszkaniu, samo wyłączenie zwykle wystarczy. W nieogrzewanym domku, garażu albo budynku, w którym temperatura może spaść poniżej 0°C, pozostawienie wody w zbiorniku i rurach może skończyć się zamarznięciem oraz pęknięciem instalacji.
W takim przypadku potrzebne może być opróżnienie bojlera, przewodów i armatury zgodnie z instrukcją konkretnego modelu. Tę czynność warto zlecić fachowcowi, jeśli nie ma pewności, gdzie znajduje się zawór spustowy i jak bezpiecznie obniżyć ciśnienie w instalacji.
Co zrobić po powrocie, zanim odkręcisz ciepłą wodę
Po kilku dniach postoju nie włączam zasilania od razu. Najpierw otwieram dopływ zimnej wody do zbiornika, a potem odkręcam kran z ciepłą wodą. Gdy z punktu poboru płynie równy strumień bez powietrza, można uznać, że bojler jest napełniony.
Dopiero wtedy włączam grzałkę. Po dłuższej przerwie ustawiam temperaturę na około 60°C, zgodnie z możliwościami urządzenia. Ciepła woda w zakresie mniej więcej 20-50°C sprzyja namnażaniu bakterii Legionella, dlatego nie zostawiałbym długo zbiornika w trybie letnim lub na bardzo niskiej temperaturze.
Po nagrzaniu warto przepłukać każdy kran i prysznic. Robię to ostrożnie, ponieważ woda może być bardzo gorąca. Podczas płukania nie kieruj strumienia na twarz i ogranicz wdychanie aerozolu, szczególnie jeśli urządzenie stało wyłączone przez wiele tygodni.
Przy bardzo długim postoju, zwłaszcza trwającym miesiąc lub więcej, sama procedura uruchomienia może nie wystarczyć. Wtedy warto sprawdzić instrukcję producenta i rozważyć czyszczenie zbiornika oraz dezynfekcję instalacji, szczególnie gdy wcześniej pojawiały się osady, nieprzyjemny zapach albo problemy z temperaturą wody.
Nie każdy podgrzewacz należy obsługiwać tak samo
Słowo „bojler” bywa używane dla kilku różnych urządzeń. Opisane zasady dotyczą przede wszystkim elektrycznego zasobnika, czyli zbiornika z grzałką, który przechowuje przygotowaną wodę.
- Kocioł gazowy dwufunkcyjny zwykle podgrzewa wodę przepływowo. W jego przypadku ważniejsze jest użycie trybu urlopowego i zabezpieczenia przeciw zamarzaniu niż całkowite odłączenie zasilania.
- Pompa ciepła z zasobnikiem może mieć specjalny harmonogram nieobecności. Wyłączenie całego systemu bez sprawdzenia instrukcji może zatrzymać ochronę instalacji.
- Instalacja solarna wymaga ostrożności, ponieważ kolektory mogą przegrzewać czynnik podczas postoju. Tu trzeba korzystać z ustawień przewidzianych przez producenta.
- Inteligentny bojler często ma tryb urlopowy, który obniża temperaturę i sam uruchamia podgrzewanie przed planowanym powrotem.
Właśnie tutaj najłatwiej o pochopną poradę. Jeśli urządzenie jest częścią większego systemu ogrzewania, nie wyłączam go „na oko”. Sprawdzam, czy nie odetnę funkcji antyzamarzaniowej, cyrkulacji albo zaprogramowanego cyklu antybakteryjnego.
Najbezpieczniejszy wariant dla typowego domu
W przypadku zwykłego elektrycznego bojlera w ogrzewanym mieszkaniu na wyjazd trwający tydzień lub dłużej wyłączyłbym zasilanie, pozostawił zbiornik pełny i skontrolował przyłącza. Przy krótkiej nieobecności nie robiłbym z tego obowiązkowego rytuału, bo oszczędność będzie ograniczona.
Po powrocie najpierw napełniłbym zbiornik, potem włączył grzałkę, podgrzał wodę do około 60°C i przepłukał punkty poboru. Taka kolejność daje rozsądny kompromis między niższym zużyciem energii, bezpieczeństwem instalacji i higieną wody.
